Telst varanleg líkamleg og andleg hætta til eðlilegs starfsumhverfis?

Eins og allir vita er starf fangavarða einstakt. Sama má segja um starf lögreglumanna. Þessar stéttir eiga það sameiginlegt að þurfa að veita aðilum aðhald sem það ekki vilja og berjast jafnvel á móti, miskunnarlaust.

Öryggi fangavarða eða lögreglumanna verður vart tryggt þurfi þeir að standa einir og óstuddir við störf sín. Alþekkt er að ef aðili upplifir langvarandi óöryggi á vinnustað veldur það streitu sem kemur niður á andlegri og líkamlegri heilsu. Þá er það staðreynd að fangaverðir og lögreglumenn þurfa að þola líkamlegt og andlegt ofbeldi af hálfu þeirra sem þeir veita aðhald. Það er einnig staðreynd að fangaverðir og lögreglumenn geta verið sakaðir um afglöp og jafnvel refsivert athæfi í starfi, án tilefnis. Er eðlilegt að þessir starfsmenn ríkisins þurfi að standa einir að vígi gagnvart þessum ógnum? Er hægt að ætlast til þess að þeir inni starfa sinn af fullkomnu öryggi og fagmennsku undir þessum kringumstæðum? Á það bara að fylgja starfinu að standa einn og óstuddur?

Gagnrýna að fangaverðir séu einir á vakt

Hlutverk lögreglumanns...veist þú hvert það er?

Orðið "lögregluþjónn" var starfsheiti lögreglunnar áður en því var breytt í orðið "lögreglumaður". Sá gamli skilningur sem settur er í orðið "þjónn" endurómar í viðhorfi almennings til lögreglunnar í dag, þrátt fyrir nafnbreytingu. Almenningur telur eðlilegt að lögreglan þjónusti hann þegar hann lendir í vandræðum s.s. týnist, lokast úti, stendur í nágrannaerjum, lendir í slysi eða gengið er á rétt hans fjárhagslega, andlega eða líkamlega. Í augum lögreglumanns eru ekki til glæpamenn eða óæskilegir borgarar þegar kemur að afskiptum,  heldur fólk sem einhverra hluta vegna þarf á aðstoð eða aðhaldi lögreglu að halda. Hvort sem um er að ræða einstakling sem fer á sveig við lög og reglur, einstakling sem hefur verið beittur misrétti eða einstakling sem er einfaldlega staddur á versta tímabili lífs síns, þá er það skylda lögreglumanns að gera sitt besta til þess að tryggja að þessi einstaklingur njóti þess réttar, aðstoðar og aðhalds sem þarf til að vondu ástandi verði breytt til hins betra.

Við nám sitt lærir lögreglumaður að skilja nákvæmlega hvað felst í þessu. Lögreglumaður lærir hvernig á að tryggja réttaröryggi þess sem hann hefur afskipti af eða aðstoðar. Lögreglumaður lærir einnig hvernig á að bregðast við og framkvæma aðgerðir við aðstæður þar sem enginn annar kann eða vill bregðast við og þetta lærir hann að gera innan ramma gildandi laga og reglna og góðrar siðferðisvitundar. Lögreglumaður er fljótur að hverfa út úr hugsunarhætti hlutdrægni og dómhörku, ef það hefur einhvern tíma hrjáð hann, eftir stutta reynslu í starf. Slíkt er vinnuumhverfi lögreglumanns. Lögreglumaður er undir það settur að þurfa að taka ákvarðanir, oft í tímahraki, undir ólýsanlegum aðstæðum og oft með það fyrir augum að þurfa hugsanlega að bera persónulega ábyrgð á þeirri ákvörðun síðar, ef illa fer.

Getur þú sett þig í spor lögreglumanns? Reyndu að svara þessum spurningum. Hvað gerir þú þegar ökumaður getur ekki framvísað persónuskilríkjum og þú veist ekki hvort hann segir rétt til um nafn? Hvernig leysir þú ólgandi ágreiningsmál nágranna um lóðamörk? Hvað gerir þú þegar íbúi í fjölbýli neitar að lækka í hljómtækjunum kl. 01:30 á þriðjudagskvöldi? Hvernig aðstoðar þú foreldra við að ná grátandi ungbarni út úr læstri bifreið? Hvernig stoppar þú ökumann í ofsaakstri í íbúðahverfi? Hvernig leitar þú að fíkniefnum í íbúð sem er full af rusli og HIV- og lifrarbólgumenguðum sprautunálum? Hvernig hefurðu samskipti við einstaklingi sem hefur ekki sofið í fimm daga vegna amfetamín vímu? Hvernig handtekur þú óðan, fílefldan karlmann í margmenni? Hvernig berðu eins mánaða gamalt, rotnandi lík út úr lítilli íbúð í þröngum kjallara? Hvernig segirðu foreldrum að sonur þeirra hafi fundist látinn eftir að hafa hengt sig? Hvernig heldur þú það út að reyna í 30 mínútur að endurlífga 6 ára stúlku sem minnir þig allan tímann á dóttur þína?  Hvernig líður þér þegar handtekinn maður segist vita hvar þú átt heima og hótar því að meiða börnin þín? Hvernig líður þér svo þegar almenningur, fjölmiðlar og dómstólar gagnrýna eða gera jafnvel lítið úr starfi þínu?

Lögreglumaður getur unnið við þessar aðstæður, sem fáir myndu líða, því hann þróar með sér þol, þykkan skráp og umburðarlyndi. Honum ber skylda til þess að koma fram við alla borgara af kurteisi og virða rétt hvers og eins einasta, óháð stöðu, þjóðerni, skoðana, andlegs ástands eða grunsemda um lögbrot. Þetta ber honum að gera þrátt fyrir að hann sé að upplifa erfiðasta vinnudag ævi sinnar. Lögreglumaður er oft algerlega háður dómgreind sinni, siðferðisvitund, áunninni þekkingu og þjálfun í sínu starfi  því oft er ekki mikilli aðstoð til að dreifa. Lögreglumaður býr nefnilega ekki alltaf við það, sem margir telja sjálfsögð réttindi, að geta leitað aðstoðar og upplýsinga hjá reyndari starfsmanni um hvernig best beri að leysa vandamál sem upp koma. Samt sem áður felast verkefni lögreglu fyrst og fremst í því að leysa vandamál, oft gríðarlega erfið.  

 

Ábyrgð stjórnvalda

Enginn lögreglumaður sinnir starfi sínu vegna launanna. Ég leyfi mér að fullyrða að nánast hver einasti vinnandi lögreglumaður er í sínu starfi af hugsjón og umhyggju fyrir þeim sem „þjónustaðir“ eru, þó svo sú hugsjón geti verið rykfallin í undirmeðvitundinni sökum áralangrar baráttu, streitu og misréttis sem lögreglumenn hafa þurft að þola.

Nú hafa lögreglumenn verið samningslausir í um 260 daga og síðasti kjarasamningur var undirritaður árið 2005! Stjórnvöldum ber lagaleg og siðferðisleg skylda til þess að tryggja að hinn almenni borgari fái viðunandi þjónustu þegar hann á í erfiðleikum. Stjórnvöldum ber að sjá til þess að þeir sem veita þá þjónustu séu í stakk búnir til þess að takast á við þau verkefni. Álag á mörgum lögreglumönnum er gríðarlegt sökum streitu í starfi,  mikillar vinnuskyldu og fjárhagsáhyggja. Stjórnvöldum ber að létta byrði lögreglumanna og gera þeim kleift að sinna starfi sínu af þeirri hugsjón sem allir lögreglumenn leggja upp með í byrjun starfsferils.

Þegar lögreglumenn þurfa að flýja starf, sem þeir hafa mikla umhyggju fyrir, af fjárhagslegum ástæðum þá blæðir stéttinni út á skömmum tíma. Hvað ætla stjórnvöld að gera til þess að stoppa þessa blæðingu? Lögreglumenn eru góðir starfskraftar og verða vafalaust metnir að verðleikum á almennum vinnumarkaði leiti þeir þangað. Lögreglumenn hafa reynslu af því að leysa erfið verkefni, búa við gagnrýna hugsun, sterka réttlætiskennd, áunna hæfileika í samskiptum, góða dómgreind og siðferðisvitund. Lögreglumenn geta leitað annað ef þeir þurfa, en sárt þætti hverjum sem er að þurfa að hætta að sinna starfi sem þeim þykir vænt um.

Erum við upplýst, sanngjörn og stolt þjóð?

Útrás fyrir réttláta reiði eða upplýst ákvörðun?

Ég er þess fullviss að áformuð Icesave kostning er ekki réttur vettvangur til að fá útrás fyrir uppsafnaða reiði mína og gremju yfir öllu sem á mis hefur farið í þjóðfélaginu.

Það að ég komist ekki til sólarlanda með fjölskylduna nema fyrir tvöfallt hærri upphæð en fyrir þremur árum gerir mig arga. Það að veruleg launahækkun mín fyrir hálfu ári brenni upp í verðhækkunum og missi á barnabótum gerir mig reiða. Sú tilhugsun að enginn geri nokkuð af viti í hópi stjórnmálamanna nema það tengist fjárhagslegum hagsmunum einhverra útvaldra aðila og stjórnmálaflokka gerir mig bálreiða. 

Sú tilhugsun að stjórnvöld og löggjafi hafi leyft einstaklingum og lögaðilum að fara langt, langt, langt fram úr eigin getu og hæfni og jafnvel hvatt þá til lögbrota hefur ennfremur fyllt mig vantrausti gagnvart mörgum þjóðfélagshópum, þ.á.m. stjórnmálamönnum, lögfræðingum, hagfræðingum, viðskiptafræðingum, fjölmiðlamönnum, flokksbullum......og svo mætti lengi telja.

Uppljóstrunin!

Löngunin til þess að pakka saman og flytjast til útlanda er um þessar mundir að bera mig ofurliði. Ég er farin að finna Íslandi allt til foráttu, hér er allt of blautt, allt of hvasst, allt of lítið úrval af ávöxtum, allt of dýrt og allt of siðlaust. Ég er þar með farin að gleyma öllu því góða sem fylgir því að búa í þessu landi! Ég þarf ekki að telja það allt upp.

Það að segja NEI eða JÁ við Icesave samningnum mun ekki bægja frá þessum tilfinningum. Aðalatriðið er að ég hef áttað mig á þeim og hversu mikið vald þær geta haft yfir mér. Það besta er að ég geri mér einnig nokkuð góða grein fyrir því hvaða aðilar geta og eru tilbúnir að reyna að hagnast á reiði minni! Því get ég nú tekið mína ákvörðun, upplýst um eigin hlutdrægni að þessu leyti. 

EN -hvaða upplýstu ákvörðun er best að taka?

Ég er sammála þeim sem þykir réttlætiskennd sinni misboðið með því að borga skuldir óreiðumanna. Þetta eru réttmæt en þó tilfinningaleg rök. Ég borga fyrir áreksturinn sem þú veldur, alveg mér óviðkomandi. Það er óþarfi að hártoga þetta meira.

Óútfyllti tékkinn er líka alltaf ógnvekjandi. En ég, eins og stór hluti þjóðarinnar, lét greinilega frá mér óútfylltan  tékka þegar ég skrifaði undir verðtryggða húsnæðislánið mitt. Óútfylltir tékkar eru víst partur af okkar daglega líf, C'est la vie. 

Ég er alls ekki sammála því að eðlilegast sé að fara dómstólaleiðina. Hugsið ykkur aðila sem réttilega ber ábyrgð á einhverju, t.d. meðlagsgreiðslu, faðerni, tjóni sem ekki verður véfengt. Er það siðferðislega rétt að sá hinn sami láti dæma það á sig í stað þess að gangast við því við samningsborðið? Svari hver fyrir sig.

Ber okkur ekki siðferðisleg skylda til að semja um einhverskonar ábyrgð vegna afglapa okkar kjörnu valdhafa í samskiptum (og ákveðinna lögaðila) við aðrar þjóðir? Ég bara spyr. Vissulega er um heimsveldisþjóðir að ræða sem geta ekki státað af fallegri sögu m.t.t. sanngirnis og jafnréttis í gegnum tíðina. Hvenær var t.d. aðskilnaðarstefnan afnumin í S-Afríku?Ég man það ekki en þið vitið hvað ég er að fara og ég notaði þetta lengi sem rökstuðning fyrir því að semja ekki. Því miður er þannig í pottinn búið hjá okkur Íslendingum að forsvarsmenn okkar hafa ekki notast við margt fegurri eða sanngjarnari viðmið í sínum samskiptum við aðrar þjóðir. Svoleiðis er það bara.

Varið ykkur á hræðsluáróðri og hagsmunaáróðri!

Á báða bóga er talað um hræðsluáróður. Hver gæti haft einhverra sérstakra einstaklings/flokks/félagslega hagsmuna að gæta af því hvernig málið fer, burt séð frá því sem snýr að hverjum og einum borgara? Það eru ansi margir er ég hrædd um. Ég er líka skíthrædd um að fólk láti  teyma sig áfram í ákvörðunartöku sinni af aðilum sem munu njóta sérstakra hagsmuna af því hvernig atkvæðin fara. Svoleiðis siðleysisáróður er náttúrulega til skammar og líti hver í sinn eigin barm.

Ég vil alls ekki, með ákvörðun minni, lýsa yfir stuðningi við einhver öfl sem vilja komast til valda eða vilja hagnýta sér auðlindir Íslands í þágu eigin hagsmuna. Ég vil heldur ekki, með ákvörðun minni, lýsa yfir stuðningi við  framgang í kjarabaráttu, ESB, landbúnað, sjávarútveg eða nokkra hugsanlega sérhagsmuni sem snúa ekki að kjarna málsins. 

Ég vil taka upplýsta ákvörðun, byggða á jafnréttissjónarmiði og sanngirni. Ég vil að þjóðin standi keyp og segi "Við erum upplýst, sanngjörn og stolt þjóð sem kjósum frið".

Kjósið ekki blinduð af hræðslu eða reiði. Takið ykkar eigin ákvörðun á ykkar eigin forsendum!

Er mennt máttur/möguleg án peninga?

Hyldýpi á milli þeirra sem geta og þeirra sem geta ekki verður væntanlega stærra með þessum aðgerðum. Skynsemin segir manni að eftir því sem skólagjöld hækka þá minnkar sá hópur sem getur stundað nám, þ.e.a.s. ef ekki koma til þeim mun fleiri aðferðir ríkisvaldsins til að styrkja þá sem ekki geta!  Þar af leiðandi fjölgar þeim tækifærisfáu á atvinnumarkaði. Hvaða afleiðingar hefur það fyrir þjóðfélag?

Er jafn réttur til náms á Íslandi m.t.t fjárhags? Er jafnrétti eftir búsetu? Eru t.d. tækifæri til iðnmenntunar söm og háskólamenntunar að því gefnu að grunnskilyrðum menntunar sé fullnægt? 

 

???????????????

Tugþúsundir mótmæla hærri námsgjöldum

Einfaldar lausnir!

1. Ákvarða LÁGMARKSFRAMFÆRSLU...hver sem sú tala kann að verða.

2. Nota hugmynd frá USA í staðinn fyrir að finna upp hjólið............MATARMIÐAR þ.e. "Food stamps"!

3. Og svo að lokum.....MARKVISS VERKEFNASTJÓRNUN  því svo virðist vera að sveitafélögin og hið opinbera viti ekki alltaf nógu vel hvað er að gerast hinu megin við básinn sinn :)

Deila á matargjafir

Enn þá á gelgjuskeiðinu þó miðaldra séu (flestir)!

Með fullri virðingu fyrir vilja og metnaði þingmanna, ef einhver er, þá held ég að vandamálið sé stærra en það hvort meirihluti næst vegna fjálagafrumvarpsins eða ekki, eins alvarlegt og það mál nú er. Ef landið væri fyrirtæki þá gætum við raunverulegir eigendur/kjósendur auglýst eftir nýjum stjórnendum sem hefðu þá hæfileika að geta fengið bestu mögulegu niðurstöðuna fyrir heildina burt séð frá sérhagsmunum deilda og sviða fyrirtækisins og undirstjórnenda þess. Að ráða hæfa stjórnendur virðist hins vega ekki vera raunhæfur möguleiki, a.m.k. er því haldið statt og stöðugt fram. Ég vek athygli á að ég er ekki að tala um kosningu á pólitískum leiðtogum.

Mig grunar að inn við beinið sé flestum kjósendum, eins og mér, slétt sama hver situr þarna með völdin svo lengi sem það fólk er heiðarlegt, hugað og óháð hagsmunapoti stjórnmálaflokka og fjármagnseigenda í landinu. Hvar stendur þingið þá? Geta fulltrúar flokkanna sem hafa komið fram í fjölmiðlum undanfarið sagt, í fúlustu alvöru, að verið sé að komast sameiginlega að bestu möguleg úttkomu fyirr heildina í landinu? Nei, því getur enginn þeirra logið í mig a.m.k. Ég hef eitt að segja við þingmenn alla sem ráða mínum örlögum. Ég ætla ekki að kjósa annan hóp á þing á næstunni svo þið skulið gjöra svo vel að hisja upp um ykkur drullugar buxurnar, taka út löngu tímabæran þroska og kveðja gelgjuskeiðið. HÆTTIÐ AÐ RÍFAST, VÆLA OG SKÆLA OG FARIÐ AÐ VINNA VINNUNA YKKAR ANNARS VERÐUR ENGIN VON.

Munu fjárlögin njóta þingmeirihluta?

"við viljum ekki tapa greiðsluvilja fólks"

Þessi setning Ólafar Nordal í Silfri Egils er nokkuð mögnuð! Vá, hvað þýðir þetta eiginlega? "Þetta verður allt í lagi svo lengi sem þú haldir áfram að borga í veltuvél fjármálafyrirtækjanna!", "við megum ekki láta fólk halda að það sé óeðlilegt að það sjálft borgi brúsann". Hún er væntanlega að segja "við sjálfstæðismenn viljum ekki tapa greiðsluvilja fólks", eða hvað? Það er sjálfstæðismönnum kappsmál að koma "hjólum atvinnulífsins í gang", s.s. styðja við bakið á fyrirtækjunum. 

Hvernig er hægt að vera komin á þroskaðan aldur og hafa verið kosinn á þing í miðri fjármálakreppu en geta ekki stigið út úr litla ferkantaða boxinu sem flokksuppeldið hefur sniðið manni? Á meðan flestir eru farnir að venja sig á að hugsa "út fyrir boxið" eins og tíska er að segja í dag, bara til þess að komast af. Ég skil ekki hvers vegna ég er enn að heyra setningar eins og "við í sjálfstæðisflokknum...blablabla " eða "ríkisstjórninni hefur náð miklum árangri í ....blablabla", "nei ég sagði þetta ekki, þú sagðir hins vegar....blablabla". Kannski er fólkið sem kosið var á þing með athyglisbrest og heyrir ekki né sér þau skilaboð sem streyma til þeirra.

Smá hugdetta eða æfing fyrir þingmenn

1. ímyndaðu þér að þú sért að vinna fyrir hagsmuni hins almenna borgara

2. ímyndaðu þér að þú sért frjáls og óhlekkjaður við einkahagsmunaaðila

3. gleymdu því sem er liðið

4. mótaðu stefnu þína með 1. lið í huga.

5. nálgastu vinnufélaga þín af virðingu og vinsemd

6. sestu niður með öllum vinnufélögunum og komdu þínum  stefnum á framfæri

7. hlustaðu á stefnur hinna

8. (nú kemur þetta erfiða) komist að sameiginlegri niðurstöðu

9. mundu bara að ekkert ofangreint virkar ef þú hugsar ekki sjálfstætt, ert gunga eða ert óheiðarlegur. Þetta hefur ekkert með það að gera hvort þú hafir verið á þingi í 30 ár eða 3 mánuði, sért kall eða kelling eða gulur, rauður, grænn eða blár.

 

Það er kannski ekk nóg að setja enskan texta!

Íslendingar texta, þýskarar dubba en Bandaríkjamenn bæta um betur og endurgera bara kvikmyndir frá öðrum heimsálfum! Það besta er að þetta á ekki bara við um kvikmyndir sem eru á öðru tungumáli en engilsaxnesku. Ég bendi á kvikmyndirnar "Death at a funeral". Bandaríska útgáfan er nokkuð nákvæm eftirlíking af þeirri bresku, nema að flestir aðalleikararnir eru hörundsdökkir. Ég var hæstánægð með bresku útgáfuna og mæli endregið með henni. Ég bara skildi ekki tilganginn með endurgerðinni.

Það er alltaf gaman að fylgjast með þessari tilhneygingu í USA og sjá afraksturinn. Hvar værum við ef Hollívúd stjörnurnar fengju ekki að láta ljós sitt skína í frábærri sköpun evrópskrar kvikmyndagerðar? No Reservations með Catharine Zeta Jones, Birdcage með Robin Williams, Brothers með Tobey Maguire, Nine months með Hugh Grant, hvar væru þessar myndir án Hollívúd stjarnanna?

Kate Beckinsale í endurgerð Reykjavík-Rotterdam

SVÍFANDI Í SÁPUKÚLU FRÆÐIMENNSKUNNAR

Dr. Tryggvi Þór Herbertsson ritar greinina „Alkemistinn“ sem birt er í Fréttablaðinu í dag. Þar rekur hann ofan í og andmælir, að því er hann telur, hugmyndafræði Andra Snæs Magnasonar úr greininni „Í landi hinna klikkuðu karlmanna“ sem birt var í Fréttablaðinu hinn sögulega dag 11.september s.l.

Ég hugsaði við upphaf lestursins, veii þetta verður skemmtilegur lestur, sem svo sannarlega reyndist rétt. Samt ekki eins skemmtilegur og lestur greinar Andra, sorrý Tryggvi þú ert nú einu sinni hagfræðingur. En að öllu gríni slepptu þá er þetta er eins og Svarthöfði vs. Logi Geimgengill, Golíat vs. Davíð, nýlendubúarnir vs. innfæddir! Skilja þessir aðilar hvorn annan?

Of ólík tungumál?

Ég held að Tryggvi misskilji skammarræðu Andra Snæs. Hann hamrar á því að það þurfi að búa til gjaldeyri, að það sé engum til gagns að tína ber út í garði og búa til sultu. Ég skil ekki alveg hvert hann er að fara þarna, ég nýt þess mjög mikið að borða sultuna mína! Ég er hins vegar ekki að reyna að græða á henni og búa til vexti. Minn skilningur á grein Andra er sá að gagnrýnir hvernig hlutirnir eru gerðir og í þágu hvers, hverra. Ég stórefa að Andri sé andvígur útflutningi eða skilji ekki vöruskiptajöfnuð. Tryggvi talar um að það verði að vera einhver framleiðsla í landinu, Andri sé bara sjálfur klikkaður að halda að það þurfi ekki að virkja og byggja álver. Það liggur hins vega í orðum Andra að framkvæmdirnar og ferlið sem slíkt geti hafa verið ámælisvert, siðlaust. Ég er sjálf á þeirri skoðun að það að gera hvað sem er fyrir peninga og beinlínis reyna að græða peninga bara til að græða þá og verða ríkari sé siðlaus hugmyndafræði. Mín skoðun er sú að heilbrigt sé að framleiða á sjálfbæran hátt og nýta auðlindir á skynsamlegan hátt. Þetta á við um orkunýtingu, fiskveiðar, landbúnað o.s.frv. Þið getið t.a.m. lesið um rányrkjuna sem studnuð er í Bandarískum landbúnaði til að viðhalda hagkerfinu í bókinni „The omnivores dilemma“ eftir Michael Pollan eða heimildarmyndinni „Food Inc“ sem mér skilst að sé byggð á bókinni. Í því auðlindaríka landi er t.d. beinlínis verið að troða maísafurðum í allt sem mögulegt er, bara til að viðhalda hagvexti. Ísótópu útreikningar sýndu það að u.þ.b. 70% stórmáltíðar frá McDonalds innihélt ísótópur upprunnar úr maís, þ.m.t. kjötið sjálft og mjólkurhristingurinn! Það er ekki út af því að maís er svo hollur og góður, heldur því að það er svo hagkvæmt að rækta hann og geyma. Hann er nánast hægt að nota og geyma eins og gull. Er þetta það sem hagfræði snýst um?

Ég held að Tryggvi sé, með greinarskrifum sínum, að rökstyðja sína eigin skoðun þess efnis að það þurfi að viðhalda hagvexti og það sé hagkvæmast og ódýrast að gera með því að virkja og byggja álver. Af hverju álver? Fyrirgefið en getum við bara ekki ræktað grænmeti til útflutnings eins og Hollendingar? Ég ætla ekki að vera með einhverjar hallærislega ámáttlegar viðskiptahugmyndir sem skila aurum í ríkiskassan í stað miljarða. En sorrý það er bara hægt að GRÆÐA svo og svo mikið af peningum og þá oftast á kostnað einhvers annars.

Ég held ekkert sérstaklega upp á áróðurshópa og illa klippta lopapeysu-mótmælendur sem virðast mest af öllu vilja hafa hátt og baka vandræði. Ég fagna hins vegar þegar fólk er tilbúið að hugsa út fyrir boxið, eins og það er kallað og leita leiða til þess að gera framleiðslu sjálfbæra, „siðferðislega  hagkvæma“ og byggða á jafnréttisgrundvelli. Þegar ég segi byggða á jafnréttisgrundvelli þá meina ég að ekki fáir útvaldir fái að njóta bestu ávaxtanna. Það er mér að skapi að fólk þori að segja upp hátt hvernig því sýnast hlutirnir vera í raun og hvort þeim þyki það eðlilegt eða siðferðislega rétt.

„Töfrar“ vísindanna

Ég hef alltaf átt bágt með að skilja hvers vegna ég fæ ekki beinan arð vegna allra fiskanna eða orkunnar sem eru seld útlendingum. Töfrar hagfræðinnar geta eflaust skýrt það, en vandamálið við hagfræði er að nútíminn hefur litið á hana sem raunvísindi en ekki félagsvísindi sem hún raunverulega er. Raunvísindi sbr. stærðfræði og líffræði (mín háksólagrein) byggjast á staðreyndum sem, eftir hundruð ára tilraunir, rannsóknir og ekki skíst misnotkun verður sífellt erfiðara að hrekja. Ég eyddi stórum tíma mínu í háskólanámi til að læra hvað ég mætti og mætti ekki fullyrða og af hverju. Ég sat sveitt við að átta mig á hvernig ég mætti nota tölfræði og hugmyndafræði til að sýna fram á mál mitt en ekki síður hvernig ég mátti ekki mistnota fræðin. Líffræðin býr að langri sögu, sögu þar sem komu fram klikkaðar kenningar sem m.a. voru notaðar til að mismuna manneskjum og misnota auðlindir. Jafnvel kenningar Darwins. Þið getið lesið um þetta í bókinni „The mismesure of man“ e.Stephen Jay Gould. Sagan er hins vegar það löng og þessi vísindi eru því orðin svo þroskuð að ástundun þeirra einkennist helst af mikilli ábyrgð, ekki síst félagslegri.Það er a.m.k. mín skoðun.

Hagfræði fæst, skilst mér, við viðfangsefni sem er breyskt, manninn og verðmæti hans og ekki síst peningana. Hvað eru peningar í raun? Hvers vegna er umræða um peninga alltaf bein tengd þessu fyrirbæri sem kallast vextir? Hvað hafa vöruskipti með vexti að gera? Hvað hefur auðlindasköpun með vexti að gera? Eru þessi hugtök óaðskiljanleg? Af hverju þarf ég að borga vexti? Jú út af því að sá sem lánaði mér peningana þarf að borga vexti og sá sem lánaði honum pening þarf að borga vexti og sá sem lánaði honum.................þar til toppnum á pýramídanum er náð og sá sem trónir þar er búinn að búa til fullt af peningum úr engu! Ég er ekki hagfræðingur en ég er ekki fífl. Tryggvi segir í grein sinni „Ef framleiðsla vex ekki þá getum við ekki bætt kjör öryrkjans nema taka frá einhverjum öðru. Þess vegna þurfum við að framleiða meira í dag en í gær.“ Ég hef aldrei skilið þetta. Í mínum huga er þetta bara rugl og hefur ekkert með gang lífsins að gera heldur þá tryggingu að maðurinn á toppnum haldi áfram að fá sitt.....reynið að telja mér trú um annað!

Afstaða og ábyrgð

Ég hef alltaf talið það vera ábyrgð allra fullorðinna einstaklinga að fylgjast með öllum helstu þjóðmálunum en ég hef alltaf haft litla þolinmæði til þess, sérstaklega varðandi fjármála-og auðlindaumræðu. Ég hélt að ástæðan fyrir því væri sú að ég væri eitthað klikkuð og að mínar hugmyndir væru ekki eðlilegar. Ég hélt að ég skildi þetta ekki og að það hlyti eitthvað meira að búa á baki en þetta sem ég augljóslega sá og heyrði. Ég er annarar skoðunar núna. Ég er ekki klikkuð heldur hef ég alltaf haft litla þolinmæði fyrir  yfirgangi, misrétti , kæruleysi og ekki síst græðgi! Starf mitt til nokkurra ára sem rannsóknarlögreglumaður hefur aðeins styrkt þessa tilfinningu mína.

Takið ykkar afstöðu sjálf. Er nauðsynlegt að búa innan þess ramma sem einhver annar hefur ákveðið hvernig skal líta út? Allt í lagi ef þú treystir þeim og ert sammála. Er þessi hugmyndafræði „meiri framleiðsla í dag en í gær“  framkvæmanleg. Ég held ekki ef á að tryggja sjálfbærni fjárhagskerfa, náttúrukerfa, þjóðfélagskerfa. Hver hefur þróunin verið. Er ástæða fátæktar í heiminum sú að framleiðnin var ekki nógu mikil í ár en í fyrra?  Eða er ástæðan sú að einhverjir voru gráðugir, óréttlátir eða kærulausir?

Ég ber mikla virðingu fyrir þeirri þekkingu og menntun sem fólk hefur aflað sér. Ég geri hins vegar þá ófrávíkjanlegu kröfu að eftir því sem fólk hefur farið lengra þann veginn þá axli það meiri þjóðfélagslega ábyrgð en loki sig ekki af í sápukúlu fræðanna, ósnertanlegt í sínum kenningum!

 

Þak yfir höfuðið...ekki hluti af "lúxuspakka" velferðarkerfisins!

Hvað felst í mannréttindum og jafnrétti í lýðræðisríki á Vesturlöndum?  Jafn réttur til skólagöngu, heilsugæslu, atvinnu, hvíldar, öryggis o.s.frv. og það án stjarnfræðilegs tilkostnaðar. Hefur þak yfir höfuðið verið talinn hluti af þessum réttindum? 

Miðað við reynslu mína af því að kaupa íbúð árið 2005 á verðtrygðum lánum og ekki síst í tengslum við sirkusinn undanfarin tvö ár þá er hæpið að halda því fram að jafnrétti og mannvirðing ríkji í þessum málum.

Hinn almenni borgari getur verið án sérmerkts íslensks útivistarfatnaðar, sumarleyfisferða, lúxus matvöru og jafnvel bifreiðar. Hér erum við ekki að tala um hvar mörk fátæktar liggja. Ég hef alltaf haft þá einkennilegu skoðun að engin geti lifað án þess að hafa þak yfir höfuðið. Þess vegna hefur mér þótt það afskaplega sárt að horfa upp á rányrkjuna sem stunduð hefur verið í kringum fasteignabraskið á Íslandi, ávalt í boði stjórnvalda. 

Ríkið trónir í toppsæti hrappanna fyrir að beita sér fyrir verðtryggingu á fasteignalánum. Þetta mun t.a.m. gera mér algerlega ókleyft að eignast meirihluta í minni íbúð, hvað þá 100%. Þó svo ég taki mér tvær aðrar vinnur þá dugir það skammt því skatturinn tæki megnið af því. Bankarnir eiga næsta sæti fyrir að valda með græðgisvæðingu (markaðsvæðingu á bissnesstungumáli) tvöföldun á húsnæðisverði. OK, einhverjir stjórnmálamenn og eftirlitsaðilar bera sjálfsagt líka ábyrgð á þessum hluta. Ég las einhverstaðar um daginn að Íslendingar þurfi að borga 4-5 sinnum meira fyrir húsnæði á lífsleiðinni en Norðurlandabúar. 

Hver sem ber ábyrgð á þessum örlögum Íslendinga sem hafa í gegnum sjálfstæðistímann misst ofan af sér einu sinni eða ofta á ævidögum sínum, þá hlýtur það að blasa við að þak yfir höfuðið er ekki partur af "lúxuspakka" velferðarkerfisins á Íslandi. 

Ef þig vantar þak yfir höfuð þá er þín eina von að afsala þínu fjárhagslega frelsi og leyfa fjármagnseigendum að stinga þér í samband við veltuvélina sína. Sáuð þið ekki myndina Matrix?!

Telja væntanlega 21% vexti sanngjarna